16 april wereld dag van de stem
Wereld Dag van de Stem
een dag van bewustwording, erkenning en feest van de stem

Een gezonde stem is belangrijker dan je denkt

 
nederlandse artiesten
 

De afgelopen jaren is het belang van een gezonde stem veelvuldig in het nieuws geweest. Een aantal Nederlandse artiesten zijn getroffen door ernstige stemproblemen die hun het werken tijdelijk onmogelijk hebben gemaakt. Door operaties en logopedie zijn hun problemen gelukkig weer verholpen.

 
 
Niet alleen voor artiesten is een gezonde stem van belang. Veel mensen zijn voor hun dagelijkse werk afhankelijk van een goed functionerende stem: de zogenaamde stemprofessionals of beroepssprekers. Uiteindelijk is iedereen afhankelijk van zijn stem, maar duidelijke voorbeelden van spreekberoepen zijn advocaten, leraren en call-center medewerkers. Vaak merk je deze afhankelijkheid pas als je je stem kwijt bent.
 
Als je echt last hebt van je stem kun je terecht bij een stemtherapeut. Dit is een logopediste die zich in stem gespecialiseerd heeft.

Maar zover hoef je het vaak niet te laten komen. Er zijn een aantal dingen waar je zelf op kunt letten om je stem gezond te houden:
 

Do’s and don'ts voor een gezonde stem

 
  • Drink voldoende water
    (2 liter per dag) i
    Drink voldoende water is een veel gehoorde oproep aan zangers. Zeker het is belangrijk om water te drinken voor uw gezondheid maar hebben uw stemplooien daar ook iets aan? Vooralsnog werd altijd gedacht van wel. Nu worden daar voor het eerst vraagtekens bij gesteld door Prof A. Borrogan van de universiteit van Santander*. De stemplooien hebben water nodig om een mooi geluid te kunnen genereren. Maar zijn onderzoek vertelt ons dat water niet 'nat' genoeg is om snel en goed opgenomen te worden in de slijmvliezen. Tijdens zijn onderzoek werd ontdekt dat Aloë Vera in combinatie met appelssap en vitamine E de hydratatie snel verbetert waardoor de stemplooien beter en efficiënter kunnen functioneren. Start u met consequente inname van voldoende water, dan duurt het nog een paar dagen tot weken voordat dit blijkt uit het niveau van de stemplooien.
    *bron: Singasong EVT nieuwsbrief dec 2011 - jan 2012
  • Neem voldoende nachtrust
  • Zorg voor 40-50% luchtvochtigheid in de ruimte
  • Zorg voor een goede stemtechniek
 
  • Vermijd airco
    (droogt de stem uit)
  • Drink niet teveel koffie en thee met theïne i
    De cafeïne in koffie is een diureticum dat stimulerend werkt op het urineren. Voor 1 kopje koffie moet je 2 glazen water meer drinken op je dagelijkse 2 liter om het verlies aan water door het kopje koffie te compenseren.

    Thee zonder theïne is een optie, maar decafe niet. Volgens Dr. Pahn zitter er naast de cafeïne nog vele andere stofjes in koffie die het beschermende slijmvlies van je stembanden uitdrogen. Dr. Pahn geeft als richtlijn: maximaal 3 kopjes koffie per dag.
  • Drink niet teveel alcohol en frisdranken i
    Als je veel alcohol drinkt droogt dit het beschermende slijmvlies van je stembanden uit, waardoor je stem kwetsbaarder is. Dit wordt ook gezegd van frisdranken.
  • Vermijd roken en rokerige ruimtes i
    Roken is zeer slecht voor de stem. Tabaksrook irriteert de stembanden en kan zorgen voor een verdikking of zelfs ontsteking van het slijmvlies. Er kan ook vocht onder het slijmvlies terecht komen, waardoor een zogeheten reinkesoedeem ontstaat. Dat veroorzaakt de lage, mannelijke stem bij rokende vrouwen rond middelbare leeftijd.
  • Maagzuur tast de stem aan i
    Reflux: wanneer je oprispingen krijgt van maagzuur, tast dit je stemplooien aan. Dit kun je voorkomen door late maaltijden te vermijden, en maagzuurstimulerend voedsel te laten staan (zoals rood vlees, scherpe kruiden, pepermunt en gefrituurd voedsel) en door niet meteen na het eten te gaan liggen. Je kunt door een arts laten controleren of je last hebt van maagzuur.
 

Een goede stem heeft meer invloed dan je denkt

 

Ze zeggen wel eens dat je stem voor 40% je presentatie bepaalt. Of dat getal nu precies klopt is niet zo belangrijk, wel dat je stemgeluid een hele grote invloed heeft op hoe je overkomt. Het gaat niet alleen om wat je zegt maar zeker ook om hoe je het zegt.

nederlandse artiesten
 
 
Je stem kan dus niet alleen voor problemen zorgen als er iets aan de stemgezondheid schort, maar ook als je iets anders wil overbrengen dan je stem ons laat horen. Zowel prive als zakelijk is het van belang dat je een adequaat stemgeluid kunt laten horen. Een te hoge of dunnen stem laat ons onzekerheid horen, terwijl je dat misschien niet bent of in ieder geval niet wilt uitstralen.
 
Stem en spraak zijn niet altijd goed te scheiden. Naast je stem kan ook je spraak voor of tegen je werken. Denk aan overarticulatie, slappe dictie of accenten.

Gelukkig kun je hieraan werken. Goed stemgebruik is te leren en de resultaten zijn vaak heel goed. Luister maar eens goed naar het stemgeluid zonder op de boodschap te letten en je zult horen hoe belangrijk de stem is.
 

Wegwijzer bij stemproblemen

 

Als je problemen met je stem hebt zijn er een aantal manieren om die problemen te verhelpen. De manier waarop je van je stemproblemen af kunt komen hangt af van de aard van de klacht. Het eerste onderscheid op het gebied van stemproblemen is tussen stempresentatie en stemgezondheid: heb je last van je stem zodat je niet goed overkomt of heb fysieke stemklachten? Je kunt bij diverse specialisten op het gebied van de stem terecht:

 

wegwijzer voor stemproblemen
 

Stemgezondheid

Voor problemen op het gebied van stemgezondheid kun je in de gezondheidszorg terecht:

logopedie

Stemtherapie

Als je problemen met de gezondheid van je stem hebt kun je het beste naar een logopedist gaan die gespecialiseerd is in stem: een stemtherapeut. Die kan je helpen met problemen als:
  • kwaliteitsveranderingen in de stem
    (bv. heesheid),
  • stemirritaties
    (bv. te veel slijm, schrapen, droge keel),
  • stemvermoeidheid,
  • gevoel van weinig lucht,
  • spanningsklachten
    (drukplekken of band om de keel)
  • of andere stemklachten.
kno arts

Operatie aan de stem

Als je een organische afwijking hebt zoals een poliep is een operatie van de stembanden onvermijdelijk. Deze ingreep gebeurt door een KNO arts. Dit moet wel altijd gebeuren in combinatie met logopedie van een stemtherapeut; liefst voor en na de ingreep.

 

Stem en presentatie

Hier kun je onderscheid maken tussen problemen met je spreekstem en je zangstem:

stem en presentatie

Spreekstem

Als je je wilt ontwikkelen op het gebied van je overkomen kun je een stemtraining volgen bij een stemtrainer. Dit is iemand die gespecialiseerd is in de stem in relatie tot het overkomen. Meestal is het iemand met een achtergrond in theater of zang eventueel aangevuld met paramedische kennis van de stem (logopedie).
Bij deze stemtrainingen wordt er naast je stem ook nauwkeurig geluisterd naar je spraak. Tekortkomingen in je spraak worden vaak op een verkeerde manier gecompenseerd met je stem. Een goede analyse van een stemtrainer is hierbij essentieel.

stem en presentatie

Zangstem

Als je wilt werken aan je zangstem kun je terecht bij een zangpedagoog of vocal coach. Dit is iemand die zangers helpt bij hun zangtechniek en bij de voorbereiding van muziekstukken. Hierin zijn verschillende specialisaties.



 
copyright 2011 Stemkunst

De Wereld Dag van de Stem is een initiatief uit 1999 van een aantal Braziliaanse stemspecialisten.
Stemkunst heeft deze website op 16 april 2011 gelanceerd om invulling te geven te geven aan de oorspronkelijke doelstelling van de Wereld Dag van de Stem: mensen te informeren over het belang van goede stemgewoonten en manieren om ontstane problemen te verhelpen.

Stemkunst controleert de aangeboden links zorgvuldig, maar is niet verantwoordelijk voor de inhoud van de links naar derden.

Deze website is ontworpen en geprogrammeerd door Dennis Information Design.

Voor vragen en/of opmerkingen over deze website, over de stem of de Werelddag van de Stem in het algemeen kunt u contact opnemen via info@werelddagvandestem.nl

 


deze website is een initiatief van stemkunst